Echt leren

Echt leren

Eindelijk mag ik naar school!

De eerste schooldag. Met een open blik en vol verwachting kijkt Sarah de klas rond. Ze is een van de eersten in de klas. Ze loopt langs de leeshoek, werpt een blik in de huishoek, scant de namen op de stoelen in de kring en loopt naar haar plek. Ze heeft er zin in!

Sarah heeft er al lang zin in. Ze speelt regelmatig schooltje met haar buurmeisje dat in groep 3 zit. Op een krijtbord maken ze samen sommetjes en bedenken ze woorden met de ‘m’. Ze schrijft onder iedere knutsel haar naam en wil ook echt zelf erbij schrijven dat het ‘voor oma’ is. Ze stelt honderdduizend vragen en wil altijd weten waarom. Hoe kunnen planten stenen worden? Waarom blijft de bijenkoningin altijd in de kast? Waar ga je naar toe als je dood bent? Haar nieuwsgierigheid is groot en ze verheugt zich erg op leren op school.

Echt leren

Als jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong, zoals Sarah, op school komen, zijn hun verwachtingen vaak hooggespannen. Ze hebben lange tijd uitgekeken naar het moment dat ze naar school mogen. Als het dan zover is, denken ze: nu gaat het gebeuren, nu ga ik écht leren! Het kan hen vies tegenvallen als ze dan ‘alleen maar mogen spelen’. Ze willen leren rekenen, schrijven, lezen.

Niet zoals in groep 3

Het ‘echt leren’ zoals we dat kennen van groep 3, is niet de manier die past bij een slimme kleuter. Net als andere kleuters heeft de slimme kleuter ook behoefte aan bewegen en spelen, aan onderzoekend en ontdekkend leren. Alleen wil het daarbij wel cognitief uitgedaagd worden. Dat vraagt om prikkelende materialen en uitdagende doe-opdrachten. Hieronder een aantal suggesties op het gebied van taal (rekenen komt in een volgende blog aan de orde).

Suggesties om slimme kleuters in hun leerbehoefte te voorzien: taal

Letters

Een natuurlijk startpunt in de wereld van geschreven en gedrukte taal is de naam van het kind (en namen van broers, zusjes, ouders, klasgenootjes). Hier zijn tal van aantrekkelijke activiteiten in te bedenken, makkelijk te combineren met de letter van de week. Waar dit aanbod meestal bedoeld is voor groep 2, vinden slimme kleuters dit vaak juist interessant als ze net op school starten. Belangrijk is dat het materiaal uitdaagt tot handelen, maar ook tot denken aanzet.

Naamschilderij: dnaamschilderije letters worden met schilderstape geplakt. Het plakken van de letters is lastig, maar ook het besef dat juist het papier daaromheen geschilderd moet worden.

naam constructiemateriaalLetters of je naam maken van duplo, lego, constructiemateriaal, chenilledraad, klei,  enz.

 

Alfabetboeken Het ABC van Tuk – Het Lettercircus – Het leukste ABC ter Wereld – Maan-roos-vis letterboek
het grote abc van tukhet leukste ABC ter wereldHet Lettercricusmaan-roos-vis letterboek

 

 

 

 

 

 

 

Woorden

Vanuit bekende letters en woorden gaan kinderen andere woorden vormen, rijmen, spelen met taal. Vaak merk je dat het taalbewustzijn al vanaf 3 jaar sterk begint te ontwikkelen. Ze denken na over welke woorden qua klank op elkaar lijken (‘liggen’ lijkt op ‘likken’), beginnen te rijmen en maken zelf nieuwe woorden door woorden te combineren, zoals ‘volleyballonnen’.  In de klas vallen woordspelletjes, zowel auditief als visueel, vaak goed in de smaak. Een activiteit als grappige liedjes bedenken door woorden in bekende liedjes te veranderen, zorgt vaak voor veel plezier. Ook samen verhalen verzinnen met plaatjes uit de doos ‘klank en rijm’, voorwerpen of kletsdobbelstenen vinden ze vaak erg leuk.

DSC03794

Een woordweb maken rondom een bepaalde letter daagt uit in het bedenken, schrijven en tekenen van woorden.

woorden springenWoorden ‘springen’ is lekker actief bezig zijn met taal.

 

woorden met kleiWoorden maken bij wat je gemaakt hebt.

 

Schrijven

Slimme kleuters houden er van om dingen te creëren, omdat ze hun creativiteit daarin kwijt kunnen. Zelf een kwartet of een boek maken, daagt uit en vraagt tegelijkertijd om het nadenken over wat en hoe je dat aanpakt. Ook een leuke activiteit is het versturen van een e-card via bijvoorbeeld de website van WNF Baboeclub.

zelf verslag typenHet typen van een verslagje voor op de website van de school of schoolkrant is ook een pittige opdracht. De moeilijkheid zit met name in het verschil tussen de letters op het toetsenbord en de letters op het beeldscherm.

 

Lezen

Sommige kinderen maken in de kleuterperiode al de stap naar lezen. Maretak-Schelpjes-3Woordkaarten bij zoekplaten, woordposters en leesboeken met interessante verhalen zijn voor hen aantrekkelijk. De boeken van Maretak, de series ‘Muis en zo’ en ‘Schelpjes’ zijn aan te raden, omdat deze net wat meer inhoud hebben en daardoor beter aan sluiten bij de interesses van slimme kleuters.

boeken willeweteAndere kinderen willen al graag lezen, maar hebben nog moeite om de werkelijke leeshandeling te maken. Het analyseren van klanken en letters lukt dan behoorlijk, maar het synthetiseren kan nog net lastig zijn. Echter door de enorme kennishonger van slimme kleuters hebben ze wel behoefte aan de wereld van boeken. Informatieboeken zijn daarom vaak in trek bij slimme kleuters. De informatieve prentenboeken van Willewete zijn zeer interessant . Een leerling uit de bovenbouw deelt wellicht de interesse en vindt het misschien leuk om voor te lezen over ‘vulkanen’ of ‘de romeinen’.

corona boeken AV+reeksEen echte uitkomst voor in de klas zijn de boeken van series in de Corona AV+ reeks. Ieder boek heeft een code waarmee je op de website www.avplus.nu kunt inloggen. Het boek wordt digitaal voorgelezen en de site geeft bovendien allerlei opties om nog meer over de inhoud van het boek te weten te komen. Er is ook een mogelijkheid tot het printen van werkbladen. Het zijn onderwerpen die slimme kleuters erg aanspreken. Ze passen goed bij hun grote nieuwsgierigheid naar allerlei dingen in de wereld.

Aan de slag!

Met deze suggesties reik ik je ideeën aan, zodat je lekker aan de slag kunt met de slimme kleuters in jouw klas. Natuurlijk is het afhankelijk van wat een kind al weet en kan, welke keuzes je maakt in je aanbod. Het doel is dat een slimme kleuter gelegenheid krijgt om écht te leren, maar ook de vrijheid van spelend leren en handelend werken in de kleutergroep heeft. Veel plezier en geniet vooral van wat je te zien en horen krijgt!